“Homo Ludens”

Ali Riza Esin, 23 Ekim 2012 — 2 dk.

Children’s Games, Pieter (the Elder) Bruegel

“Oyun oynayan insan…”

Bu bir kitap; Homo Ludens… Johan Huizinga… Yukarıdaki ise kitap kapağında bulunan, Bruegel’in “Çocuk Oyunları” isimli resmidir (Children’s Games, Pieter –the Elder– Bruegel).

Mehmet Ali Kılıçbay’ın “Sunuş” yazısından:

“‘İnsan’, çoğu doktrin ve düşünür açısından bir canlı türünü belirlemeyi aşan bir anlam manzumesiyle yüklüdür. Bu yüklemlerin, meşrebe göre değişmek üzere çok sayıda olması, ‘insan’ kavramını en karmaşık, çözümlemeye en az yatkın anlamsal kürelerden biri haline getirmektedir; öylesine ki, kavram çoğu zaman ve çoğu kimsenin gözünde simgesel bir içerik kazanmakta, hatta ülküsel bir çerçevenin parçası haline gelmektedir. Ancak kavramın veya simgenin bu içerik zenginliği, bizatihi nesnesinin de karmaşık olmasını gerektirmemektedir.

Hemen her kavramın başına geldiği gibi, burada da var olan ile olması istenilen, umulan, beklenen, uğruna kan ve gözyaşı dökülen aynı ifade bütünü içinde bir araya getirilmiştir. Bu yüzden ‘insan’ çoğu kimse açısından, bir ‘ondan beklenenler’ programı olarak ortaya çıkmaktadır. ‘İnsan’dan beklenenlerin başında ise, ‘ciddiyet’ gelmektedir. Çünkü, gene hemen her doktrin ‘insan’a şu veya bu misyonu yüklemektedir ve misyon kavramının tamamlayıcısı ise, hemen her seferinde ciddiyet olmaktadır.

Ciddiyetin zıddı da, genel olarak ‘oyun’ kavramının içinde görülmektedir. Oysa Huizinga, iyi kumaştan bütün düşünürler gibi, bu yerleşik kabullerle hesaplaşmaya şaşırtarak başladığı eserinde, oyunun insanın temel özelliklerinden biri olduğunu ortaya koyarken, aynı oyunun kültür yaratıcı işlevini gözler önüne sermekte ve asıl önemlisi, oyun-ciddiyet zıtlığını gayet ikna edici bir şekilde reddetmektedir; çünkü oyun da son derece ciddi olabilir.

(…)

Homo Ludens

Oyunun Toplumsal İşlevi Üzerine Bir Deneme
Johan Huizinga
Çeviri: Mehmet Ali Kılıçbay,
Ayrıntı Yayınları

Bu kapsamıyla oyun konusuna ilgi duyabilecekler için faideli başka şeyler:

* Dr. Özgür Uçkan, bu kitaptan ve elbette konudan haberdar olmamı ve hâlâ-kısmen de olsa öğrenmemi sağlayan kişi, Bilgi Üniversitesi Öğretim Üyesi, Ulu Manitu.

Kategori: alıntı, exlibris

Bir yorum yaz

  • Oyun hayata hazırlık için teşvik edilen bir şey. Çocuklukla ilişkilendirilse de her gün yeni bir şeyler deneyimleyen insanın sürekli oyun oynadığı söylenebilir. Yenilik, uyum, değişim tüm doğada var olduğundan, ileriye hazırlanma eyleminin tüm varlıklarda mecburi olduğunu ve her şeyin oyun halinde bulunduğunu söylemek mümkün.