Epistemik lepistesler

Ali Riza Esin, 7 Eylül 2010 — 2 dk.

Ahmet İnam, “Yaşamla Yoğrulmuş Bilgi” isimli kitabında “bilgi sağlığı” konusuna değinirken şunları yazmış vakti evvel:

“Sağlığımızı bozan bilgiyle ilişkilerimizi inceliyor, epistemiyatri. Bilgi, kendi başına ‘zararlı’, ‘sağlık bozucu’ değildir. İnsanlığı yok etmeye yönelik, tüm yüksek insanlık değerlerini aşağılayan bilgiler bile, onlarla ‘uygun’ ilişkiye geçildiğinde, insana zarar vermezler. Bilgi ağacının yasak meyvesini yediği için cennetten kovulan insan, yüzyıllardır geleneğinde taşıdığı bu görüşüyle ‘bilgi’den korkabiliyor, kendisine ‘zararlı olduğunu’, onu ‘günaha sokabileceğini’ düşündüğü bazı bilgilerden ürküyor. Günlük yaşamda bile ‘bunları öğrenirsem ahlakım bozulur, dengem elden gider,’ diyen insanlara rastlamıyor muyuz? ‘Çağımız bilgi çağıdır, bilgilenin,’ diyerek, bilgilenmeye karşı bizi yönlendirmeye çalışanlar, sürekli bilgi bombardımanı altındaki insanların, bilgi karşısında nasıl sağlıklı kalacağı konusunda yeterince duyarlılığa sahip midir?”

“Bilgi sağlığı bozuk insanların giderek çoğaldığı bir çağdayız. Bilgi sağlığı bozuk insanlar, kolayca aldatılabilir, yönlendirilip, etki altında bırakılabilir. Bilgi sağlığı bozuk insanlar, bilgiyle mutsuz, bilgiyle kaygılı, bilgiyle yılgın, çökkün, sabırsız, sinirli, kıskanç, kafası karışık, bilgiyle zayıf iradeli, bilgiyle mızmız insanlardır. Elbette bilgiyle kibirli, bilgiyle kasıntılı, kendini beğenmiş, edepsiz, ölçüsüz, dengesiz, bilgiyle kaba, küçümseyici insanlar da vardır, ‘epistemiyoz’lar (‘Psikoz’ ya da nevroz gibi!) arasında.”

“Yoksa, bilgisini sırtında ağır bir yük olarak taşıyan, bilgi enayisi, bilgi tazısı, bilgi sağlığı bozuk insanlara kalır dünya. Böyle bir dünyada hayat şu ya da bu biçimde sürebilir. Ama böyle bir dünyada yaşama niteliği düşmüş; bilgiler ufkumuzu açacak, bizi insan kılacak canlılıktan, heyecandan, yaratıcılıktan uzak olacaktır.

İnsan sağlığının, yalnızca bedensel, yalnızca duygusal, düşünsel olduğunu sanmak bir yanılgıdır. Bilgilerimizle girdiğimiz ilişkiler de bizi hasta edebilir. Kafamızı ‘düzleştirip’, yargı gücümüzü kısıtlayabilir. İnsan bilgi edine edine yobazlaşıp, bilgi edine edine cahilleşebilir.”

İyilik, sağlık.

Kategori: exlibris, yazı