Yırtıcılık vahşi hayvanlığın şanından mı?

Ali Riza Esin, 27 Ağustos 2010 — 2 dk.

Kan Guru

Doğa, vahşi hayvanlara yapmaları etmeleri anlamında “doğal” saydığımız birtakım hasletler, birtakım ayrıcalıklar tanımış. Hayvanları güdüleyen doğanın kendisi midir onu tam olarak bilemiyoruz ama vahşi hayvan kısmısı birbirini yiyebilir mesela. Bir insan evladı da karışmaz kimin kimi nasıl yediğine, doğaldır çünkü, öyle durur seyrederiz, hatta seyrederken biz de yeriz içeriz bir şeyler.

Kendimizi şöyle bir doğaya saldığımızda, ayaklarımız toprağa, başımız göğe erdiğinde, bir acıkma hissi, bir yesem yesem ne yesem hissi, bir salgı salgılayan yerlerin daha verimli çalışma durumu doğmuyor mu kendiliğinden, tam olarak o işte. Gayet doğal yani.

Peki, vahşi olmak ne demek? Tersinden gidelim. Vahşi olmak, evcil olmamak demek.

Ya evcil olmak ne demek? Evcillik?.. İnsanların da dürtüklemesiyle başını sokacak bir evi olsun, yediği önünde, yemediği buzdolabında olsun kaygısına yenilen hayvan, evcil hayvandır benim bildiğim. İyi huylu, uysal hayvanlardır onlar; uysallaştırılabildikleri kadar uysallaştırılmışlardır; bazılarını kucağınıza alıp sevebilirsiniz, okşayabilirsiniz. Bazılarını sırtına binip gezdirebilir, teyzemgillerin kedilerinden gelenleri hariç, her işe koşturabilirsiniz.

Bazı hayvanlar da var ki, evcilleştirilememişlerdir, bilirsiniz. Öyle başı boş, akıllarına estikleri gibi yaşayıp gitmektedirler doğada, buna yaşamak denirse… Yırtıcılıktan yırtamamış hayvanlardır bir yerde. Bazıları sürünebilir bile… Ne halleri varsa görürler nitekim.

Evcil hayvanlar ise çok güzel hayvanlardır, bizden biri gibi olmuşlardır. Onlara her şeyi yapabiliriz. Birbirimizi yemesek de onları yiyebiliriz hatta; bunun için vahşi olmamız gerekmez illa.

Güzel Türkçemizde “yırtıcı hayvan” zaten vahşi hayvanın eş anlamlısı olarak geçiyor. “Yırtıcılar” ise kartallar ve baykuşlar gibi eğri gagalı, pençeli, etobur kuşları kategorize eden bir hayvan bilimi terimi, sözlük diliyle.

Oysa “yırtıcı” şeklinde sorarsanız kelimeyi Türk Dil Kurumu’na, “Beslenmek için başka hayvanları parçalayarak yiyen (hayvan).” tanımıyla karşılaşıyorsunuz ilkin.

Sonraki tanım bir mecaz; “Kan dökmekten, insan öldürmekten zevk alan (kimse).”

“Yırtıcı”nın üçüncü tanımı da bir mecaz; “Tiz, yüksek (ses).” şeklinde.

Dördüncü ve son anlamı ise “İş bitiren, mahir.” imiş.

Hiç sanmıyorum ki, vahşi hayvanlar sırf vahşet olsun diye veya ne bileyim, yırtıcılık olsun diye birbirlerini yiyor olsunlar. Vahşi hayvanlar da en az insanlar kadar pragmatik hayvanlardır; TDK’nın “İş bitiren, mahir.” anlamıyla yemektedirler birbirlerini. Türlerini çoğaltmaktan, varlıklarını ve nesillerini sürdürmekten başka amaçları olmasa gerektir birbirlerini bellerken.

Bir de “vahşi kapitalizm” diye bir şey var ama onun konumuzla ilgisi yok.

Hayvan hayvandır. Hayvan dediğin hayvanlığını yapmalıdır evcil olsun veya olmasın; doğa diye bir şey var; karşı konulamaz.

Hem evcillik de bir yere kadar.

Kategori: yazı